Ekim ayının son haftasıyla birlikte uluslararası siyasette yoğun bir seçim dönemi başlıyor. Brezilya, İsrail, ABD, Yeni Zelanda ve İspanya’da art arda gerçekleştirilecek seçimler, yalnızca ilgili ülkelerin iç siyasetini değil, uluslararası ilişkileri de yakından ilgilendiriyor.
Brezilya’da sol ve sağ arasındaki cumhurbaşkanlığı yarışı, İsrail’de Binyamin Netanyahu’nun siyasi geleceği, ABD’de Donald Trump yönetiminin Kongre’deki hareket alanı ve İspanya ve Yeni Zelanda hükümetlerinin geleceği sandığa taşınacak.
Filistin’de ise yaklaşık 20 yıllık parlamento seçimi aralığını sona erdirmesi beklenen 28 Kasım oylaması için erteleme kararı alındı.
BREZİLYA’DA LULA İLE BOLSONARO KARŞI KARŞIYA
Seçim takviminin ilk büyük sınavı 25 Ekim Pazar günü Brezilya’da yaşanacak.
Cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda görevdeki Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula da Silva ile eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu, senatör Flavio Bolsonaro karşı karşıya gelecek.
4 Ekim’deki ilk turda Flávio Bolsonaro, Lula’nın yaklaşık iki puan önünde yer aldı. Ancak ikinci tur öncesindeki kamuoyu araştırmaları, iki aday arasındaki farkın daraldığını gösteriyor.
Seçim, Brezilya’nın ekonomi politikalarının yanı sıra Amazon bölgesi, dış ticaret ve uluslararası ilişkiler konusundaki yaklaşımını da etkileyecek.
İSRAİL’DE NETANYAHU’NUN GELECEĞİ OYLANACAK
Brezilya’dan iki gün sonra, 27 Ekim’de İsrail’de seçmenler 120 sandalyeli Knesset’in yeni üyelerini belirleyecek.
Seçim, İsrail’in Filistin’de uyguladığı soykırım politikasının gölgesinde yapılacak.
Başbakan Benjamin Netanyahu’nun liderliğindeki Likud Partisi ile muhalefet partileri arasındaki mücadelede güvenlik politikaları, zorunlu askerlik, ekonomi ve Gazze’nin geleceği öne çıkıyor.
Eski Genelkurmay Başkanı Gadi Eisenkot’un liderliğindeki Yashar! ve Naftali Bennett ile Yair Lapid’in yer aldığı Beyachad ittifakı, Netanyahu karşıtı siyasetin önemli aktörleri arasında bulunuyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın 18 Ekim’de Netanyahu’ya açık destek vermesi de seçim kampanyasının uluslararası boyutunu artırdı.
Seçimde hiçbir siyasi bloğun tek başına çoğunluğa ulaşamaması halinde, hükümet kurma görüşmeleri belirleyici olacak.
ABD’DE TRUMP’IN İKİNCİ DÖNEMİNİN KRİTİK SINAVI
3 Kasım’da ABD’de ara seçimler gerçekleştirilecek.
Seçmenler, Temsilciler Meclisinin 435 üyesinin tamamını ve Senatonun bir bölümünü belirleyecek. Ayrıca çok sayıda eyalette valilik ve yerel yönetim seçimleri yapılacak.
Cumhuriyetçiler hâlen Kongre’nin iki kanadında da çoğunluğu elinde bulunduruyor.
Demokratların Temsilciler Meclisinde çoğunluğu kazanması, Trump yönetiminin yasama gündemini ve Kongre denetimini önemli ölçüde etkileyebilir. Senatodaki dengelerin değişmesi ise başkanlık atamaları ve yasama süreçleri bakımından ayrı önem taşıyor.
Enflasyon, göç politikaları, ticaret tarifeleri ve sağlık harcamaları seçmenin gündemindeki başlıca konular arasında yer alıyor.
Ara seçimlerin sonucu, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında Kongre ile ilişkilerinin nasıl şekilleneceğini belirleyecek.
YENİ ZELANDA 7 KASIM’DA SANDIK BAŞINDA
ABD seçimlerinden dört gün sonra, 7 Kasım’da Yeni Zelanda’da genel seçim yapılacak.
Seçmenler, parlamentonun yeni üyelerini ve dolayısıyla ülkeyi yönetecek hükümetin oluşumunu belirleyecek.
Başbakan Christopher Luxon’un liderliğindeki Ulusal Parti ile İşçi Partisi arasındaki rekabetin yanı sıra Yeşiller, ACT ve New Zealand First gibi partilerin alacağı oylar da koalisyon hesaplarında önem taşıyor.
Yeni Zelanda’da uygulanan karma üyeli nispi temsil sistemi nedeniyle siyasi partilerin oy oranları ve seçim bölgelerindeki sonuçları, parlamentodaki sandalye dağılımını birlikte şekillendiriyor.
Seçim kampanyasında hayat pahalılığı, konut fiyatları, sağlık sistemi ve ekonomik büyüme öncelikli konular arasında bulunuyor.
İSPANYA: SANDIK ERKENE ALINDI, SANCHEZ İÇİN KRİTİK SINAV
İspanya, 29 Kasım Pazar günü erken genel seçime gidiyor. Sosyalist İşçi Partisi (PSOE) lideri ve Başbakan Pedro Sanchez’in kararıyla seçimler, normal takvimden yaklaşık sekiz ay önce yapılacak. 5 Ekim’de alınan erken seçim kararı, 6 Ekim’de Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Seçimde 350 üyeli Temsilciler Meclisi ile Senato’nun yeni üyeleri belirlenecek. Yaklaşık 38,7 milyon seçmen oy kullanma hakkına sahip.
Seçim yarışının merkezinde Başbakan Sanchez’in partisi, ana muhalefetteki merkez sağ Halk Partisi (PP) ve sağdaki Vox bulunuyor. Mayıs 2026’da Endülüs’te PP ile Vox’un koalisyon hükümeti kurması, genel seçimler öncesinde iki partinin olası iş birliğini yeniden gündeme taşıdı.
14 Ekim’de açıklanan kamuoyu araştırmasında PSOE’nin oy oranı yüzde 34, PP’nin yüzde 22,2 olarak ölçüldü. Ancak seçim sonuçlarında bölgesel partilerin kazanacağı milletvekilleri de hükümetin kurulması açısından belirleyici olabilir.
İspanya sandığında temel soru, Sanchez’in iktidarını koruyup koruyamayacağı değil, seçim sonrası hangi partilerin Meclis çoğunluğunu oluşturabileceği olacak.
FİLİSTİN’DE SEÇİM KARARI DEĞİŞTİ
Takvimdeki son seçim başlangıçta 28 Kasım’da Filistin’de yapılacaktı.
Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, 9 Temmuz’da yayımladığı kararnameyle Doğu Kudüs, Batı Şeria ve Gazze Şeridi’nde parlamento seçimlerinin düzenlenmesini kararlaştırdı.
Filistin’de son parlamento seçimi 2006 yılında gerçekleştirilmişti. Dolayısıyla yeni seçim, yaklaşık 20 yıllık bir aranın ardından yapılacak ilk genel parlamento oylaması olacaktı.
Ancak Filistin Kurtuluş Örgütü Yürütme Komitesi, 10 Ekim’de seçimlerin Eylül 2027’ye ertelenmesini onayladı.
Ertelemenin gerekçeleri arasında Gazze’deki güvenlik koşulları, İsrail askerlerinin devam eden varlığı, seçim görevlilerinin ve gözlemcilerin bölgeye erişiminde yaşanan engeller gösterildi.
Yeni plana göre parlamento seçimlerinin cumhurbaşkanlığı seçimiyle birlikte Eylül 2027’de gerçekleştirilmesi öngörülüyor.
